Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe jest zarejestrowanym stowarzyszeniem kultury fizycznej (posiadającym osobowość prawną) o zasięgu ogólnokrajowym, opierającym swą działalność na dobrowolnej pracy społecznej swych członków, z siedzibą w Zakopanem.
GOPR może być członkiem organizacji krajowych i międzynarodowych o podobnym zakresie działania. Ponadto, jest reprezentantem polskiego ratownictwa górskiego w organizacjach zagranicznych i międzynarodowych.
GOPR działa na podstawie ustawy o Kulturze Fizycznej z dnia 18 stycznia 1996 r., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków i uprawnień specjalistycznych organizacji ratowniczych, warunków ich wykonywania przez inne organizacje ratownicze oraz rodzaju i wysokości świadczeń przysługujących ratownikom górskim i wodnym w związku z udziałem w akcji ratowniczej.
Cele, środki działania, prawa i obowiązki członków stowarzyszenia, a także strukturę organizacyjną określa Statut GOPR.
